Projekat POPENVIROS predstavljen je na konferenciji The Migration Conference (TMC)
2026, održanoj u Bratislavi, na kojoj je Milica Maričić, sa Univerziteta u Beogradu,
predstavila rad pod naslovom „Exploring the impact of social and environmental factors on
rural population and migrations: Evidence from Serbia“. Rad je nastao u koautorstvu sa
Natalijom Mirić, rukovodiocem projekta POPENVIROS.
Prezentacija je održana u onlajn formatu, čime je ostvareno učešće u međunarodnoj
razmeni naučnih saznanja u oblasti migracija, dinamike stanovništva i promena u životnoj
sredini.
Istraživanje analizira u kojoj meri socijalni i faktori životne sredine utiču na promene ruralnog
stanovništva i migraciona kretanja, sa posebnim osvrtom na potencijalnu ulogu klimatskih
promena i njihove posledice po poljoprivredu. U uslovima porasta temperature i sve
učestalijih i intenzivnijih suša, koje stvaraju dodatne pritiske na poljoprivrednu produktivnost i
održivost ruralnih egzistencija, istraživanje ispituje da li ovi faktori životne sredine mogu
doprineti depopulaciji ruralnih područja i podstaći iseljavanje stanovništva.
Analiza je usmerena na Republiku Srbiju, sa posebnim fokusom na region Vojvodine, koji je
odabran kao studija slučaja zbog svog značaja za poljoprivredu Srbije, kao i pretežno
ravničarskog i nizijskog reljefa. Istraživanje obuhvata 45 okruga, uz korišćenje raspoloživih
podataka za period 2002–2022. godine.
Rezultati istraživanja ukazuju na to da socijalni i klimatski faktori imaju statistički značajan
uticaj na ruralno stanovništvo i migraciona kretanja, dok poljoprivredni aspekt ne pokazuje
statistički značajan direktan uticaj. Istovremeno, klimatski faktori imaju statistički značajan
uticaj na poljoprivredne faktore, što ukazuje na mogućnost postojanja indirektnog
mehanizma putem kojeg promene u životnoj sredini mogu uticati na dinamiku ruralnog
stanovništva.
Nalazi pokazuju da je pogoršanje socijalnih uslova povezano sa smanjenjem ruralnog
stanovništva i povećanjem migracionog salda, dok je porast temperature povezan sa
smanjenjem broja stanovnika u ruralnim područjima. U celini, model objašnjava približno
25% varijabiliteta ruralnog stanovništva i migracionih kretanja, dok klimatski faktori
objašnjavaju približno 9% varijabiliteta poljoprivrednog aspekta.
Autori očekuju da će ovo istraživanje doprineti sve intenzivnijoj naučnoj diskusiji o vezi
između životne sredine i migracija i podstaći dalja istraživanja međusobne povezanosti
klimatskih promena, socijalnih uslova, poljoprivrede i demografskih promena u ruralnim
područjima.
